บทที่ 6 การวางแผนครอบครัวและการคุมกำเนิด
 
การคุมกำเนิด

           ชนิดของการคุมกำเนิด

          การคุมกำเนิดแบบชั่วคราว(Temporary contraception)

          3. ห่วงอนามัยคุมกำเนิด (Intra-uterine contraceptive device)

          ห่วงอนามัยเป็นเครื่องมือสำหรับคุมกำเนิดที่นิยมแพร่หลายวิธีหนึ่ง เพราะประสิทธิภาพสูง ราคาถูก ใช้ได้นาน อาการข้างเคียงน้อย กลับมาตั้งครรภ์ภายหลังเลิกใช้ได้อย่างปกติ ไม่มีผลเสียใดๆ ผู้ใช้ห่วงอนามัยมักใช้ยาวนานกว่าผู้ที่คุมกำเนิดชั่วคราววิธีอื่นๆ

          ห่วงอนามัยสามารถแบ่งได้ 2 ชนิด ดังนี้

                    1. ห่วงที่ไม่มีสารช่วยเสริมฤทธิ์ในการป้องกันการตั้งครรภ์ ได้แก่ ลิปปีส ลูป (Lippes loop) ทำจาก polyethelene และห่วงที่ทำจากเหล็กไร้สนิม (stainless steel) ที่ใช้ในประเทศจีน

                    2. ห่วงที่มีสารช่วยส่งเสริมการออกฤทธิ์ในการป้องกันการตั้งครรภ์ เช่น ห่วงอนามัยที่บรรจุสารทองแดง (copper bearing IUDs หรือ Cu IUDs) อยู่ภายในห่วง (เช่น Tcu-380A) ห่วงที่บรรจุฮอร์โมน (hormonal releasing IUDs) ทำจากพลาสติกมีฮอร์โมนโปรเกสเตอโรน หรือโปรเจนตินบางชนิด (เช่น Levonorgestrel) อยู่ในห่วงซึ่งสามรถซึมออกเรื่อยๆ และเข้าสู่กระแสเลือด
ห่วงอนามัยคุมกำเนิดทำหน้าที่ป้องกันไม่ให้ใข่กับสเปอร์มพบกัน ยังทำให้สเปอร์มเคลื่อนที่ได้ลำบาก และลดความสามารถในการปฏิสนธิของสเปอร์มด้วย นอกจากนั้น ห่วงอนามัยยังอาจสามารถป้องกันการฝังตัวของไข่ในผนังมดลูกด้วย (Hatcher, et al., 2001)

ภาพที่ 6.4 ห่วงอนามัยคุมกำเนิดในโพรงมดลูก (King, 1999:148)

          การให้คำแนะนำแก่สตรีที่มารับบริการใส่ห่วงอนามัย

                    1. ชนิดและวิธีการใส่ห่วงอนามัย เพื่อให้ผู้มารับบริการเข้าใจอย่างถูกต้อง

                    2. อาการข้างเคียง โดยเฉพาะที่พบได้บ่อยในช่วง 2-3 เดือนแรกหลังจากใส่ห่วง ปวด เลือดออก หลุด เป็นต้น รวมทั้งการรักษาขั้นตอนก่อนพบเจ้าหน้าที่สาธารณสุข เช่น ปวดก็รับประทานยาแก้ปวด เช่น แอสไพริน เป็นต้น แต่หากมีอาการผิดปกติต่างๆมากหรือเป็นอยู่นาน ต้องรีบมาพบแพทย์ เช่น ปวดท้องมากไข้สูง เลือดออกผิดปกติ ระดูขาด เป็นต้น

                    3. การตรวจสายไนร่อน ควรตรวจว่าปกติอยู่หรือไม่ โดยแนะนำให้ล้างมือให้สะอาด แล้วตรวจที่ปากมดลูก ควรตรวจหลังจากมีฤดูทุกครั้งรวมทั้งภายหลังการร่วมเพศด้วย ถ้าตรวจไม่พบสายไนร่อน หรือพบส่วนแข็งของห่วงแสดงว่าห่วงอนามัยอาจหลุดหรือกำลังจะหลุด ต้องรีบไปพบเจ้าหน้าที่สาธารณสุขเพื่อตรวจให้แน่นอน และใส่ห่วงอนามัยใหม่

                    4. การทำงานและการมีเพศสัมพันธ์หลังการใส่ห่วง ส่วนมากจะไม่ทำให้เกิดการผิดปกติใดๆ สามารถทำงานได้ตามปกติ ในกรณีที่มีอาการผิดปกติมาก เช่น ปวดท้องจนไม่สามารถทำงานได้ปกติควรรีบมาปรึกษาแพทย์ ถ้ามีอาการปวดท้องเลือดออก ก็ควรงดการมีเพศสัมพันธ์ในช่วงนั้น

                    5. การตรวจติดตามภายหลังใส่ห่วง 1, 3, 6, 12 เดือน และต่อไปปีละครั้งเพื่อตรวจ สุขภาพ ตรวจภายใน รวมทั้งการตรวจเช็คมะเร็งปากมดลูก โดยเน้นถึงประโยชน์ต่างๆที่ผู้รับบริการจะได้รับจากการตรวจติดตาม

                    คำนิยามของการคุมกำเนิด
                    ประโยชน์ของการคุมกำเนิด
                    การเลือกวิธีคุมกำเนิด
                    ชนิดของการคุมกำเนิด
                              การคุมกำเนิดแบบชั่วคราว
                                        1. การคุมกำเนิดโดยไม่ใช้อุปกรณ์
                                        2. การคุมกำเนิดโดยการใช้สิ่งกีดขวาง
                                        3. ห่วงอนามัยคุมกำเนิด
                                        4. ยาเม็ดคุมกำเนิด
                                        5. ฮอร์โมนคุมกำเนิดที่ออกฤทธิ์ระยะยาว
                              การคุมกำเนิดแบบถาวรหรือการทำหมัน
                                        1. การทำหมันหญิง
                                        2. การทำหมันชาย

 

 

 
กลับเมนูหลัก
ประมวลรายวิชา
หน่วยที่ 1 : ธรรมชาติของเพศ
หน่วยที่ 2 : เอกลักษณ์ทางเพศและ
บทบาททางเพศ
หน่วยที่ 3 : ลักษณะทายกายวิภาคและ
สรีรวิทยาของระบบอวัยวะสืบพันธุ์
หน่วยที่ 4 : ทฤษฎีทางเพศและ
พัฒนาการทางเพศของมนุษย์
หน่วยที่ 5 : ความรัก การเลือกคู่ครอง
และเพศสัมพันธ์
หน่วยที่ 6 : การวางแผนครอบครัวและ
การคุมกำเนิด
 
จุดประสงค์การเรียนรู้
การวางแผนครอบครัว
การคุมกำเนิด
แบบฝึกหัดบทที่ 6
หน่วยที่ 7 : ความหลากหลายของ
พฤติกรรมและภาวะหย่อยสมรรถภาพ
ทางเพศ
หน่วยที่ 8 : โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
และเอดส์
แบบทดสอบ
บรรณานุกรม
 
 
 
Copyright (c) 2006. Mahasarakham University. All rights reserved.
:: รองศาสตราจารย์ อุดมศักดิ์ มหาวีรวัฒน์ ::

ศูนย์พัฒนาทรัพยากรการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ต.ขามเรียง อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม 44150
โทรศัพท์ 0-4375-4321-40 ต่อ 2060, โทรศัพท์/โทรสาร 0-4375-4318 E-mail : card@msu.ac.th